Evde çıtır dış yüzey, yumuşak ve aromatik iç doku yakalamak istiyorsanız doğru bir Falafel tarifi ile bunu başarmak gerçekten çok kolay. Falafelin lezzeti yalnızca baharatlardan gelmez; nohut seçimi, ıslatma süresi, harcın kıvamı ve pişirme yönteminiz sonucu doğrudan etkiler.
Bu rehberde, evde ilk denemede başarılı olmanız için tüm detayları adım adım anlatıyorum. Böylece falafelleriniz dağılmadan pişer, içi kuru kalmaz ve servis ederken “tam kıvamında” bir sonuç alırsınız.
Falafel Tarifi İçin Nohut Seçimi Ve Islatma Süresi: Kıvamı Belirleyen Detaylar
Lezzetli bir Falafel tarifi için en kritik karar, kullanacağınız nohudun türü ve ne kadar süre ıslatıldığıdır. Falafel yapımında en iyi sonuç kuru nohutla alınır.
Haşlanmış nohutla yapılan falafel genellikle fazla yumuşak olur ve pişirme sırasında dağılma riski artar. Bu yüzden marketten aldığınız kuru nohudu bir gece önceden hazırlamak size büyük avantaj sağlar.
Nohudu ıslatırken temel hedef, nohudun suyu çekip yumuşaması ama tamamen pişmiş kıvama gelmemesidir. Ortalama 12 saat ideal bir süredir. Daha kısa sürede nohut sert kalabilir ve blenderdan geçirirken pütürlü bir yapı oluşabilir.
Daha uzun süre ıslatırsanız nohut aşırı su çekip harcın dengesini bozabilir. Islatma suyuna az miktarda karbonat eklemek de nohudun daha hızlı yumuşamasına yardımcı olur, fakat karbonatı fazla kaçırmak falafelin tadını etkileyebilir.
Islatma sonrası nohutları mutlaka iyice süzmelisiniz. Üzerinde su kalırsa harç gereksiz nemli olur ve Falafel tarifi uygularken kıvamı tutturmak zorlaşır. Süzdükten sonra nohudu 10 dakika kadar bekletmek, yüzeyindeki fazla nemin tamamen gitmesini sağlar.
Bu küçük detay bile falafelin daha sıkı bir formda olmasına yardımcı olur. Nohudun tazeliği de önemlidir. Çok eski nohutlar ıslatılsa bile yeterince yumuşamayabilir. Bu durumda harcınızın iç dokusu sert ve kuru olabilir.
Bu yüzden çok uzun süredir dolapta duran nohutları falafel için kullanmak yerine, daha taze bir paket nohut seçmek her zaman daha garantili sonuç verir.
Falafel Tarifi Harcı Nasıl Hazırlanır? Soğan, Sarımsak, Yeşillik Ve Baharat Dengesi
Başarılı bir Falafel tarifi için harcın aroması kadar yapısı da dengeli olmalıdır. Harcın ana malzemesi nohut olsa da soğan, sarımsak, yeşillikler ve baharatlar falafelin karakterini belirler.
İyi bir falafel, sadece nohut tadı veren bir köfte gibi değil, baharatlı ve ferah aromalı bir sokak lezzeti gibi hissettirmelidir. Soğan burada iki açıdan önemlidir. Hem lezzet verir hem de harcı bağlamaya yardımcı olur. Fakat soğanı fazla eklerseniz harç sulanabilir.
Bu nedenle soğanı rendelemek yerine küçük parçalar halinde doğrayıp nohutla birlikte çekmek daha iyi sonuç verir. Sarımsak ise güçlü bir aroma sağlar, ancak çok fazla kullanıldığında baskın olabilir.
Ortalama 2 diş sarımsak çoğu ev ölçüsü için yeterlidir. Yeşillik konusunda en klasik seçim maydanozdur. Bunun yanında taze kişniş kullanmak falafele daha otantik bir tat katar. Eğer kişniş tadını sevmiyorsanız sadece maydanozla devam edebilirsiniz.
Yeşillikleri harca eklerken ince doğramak yerine, nohutla birlikte çekmek harcın bütünlüğünü daha iyi korur. Baharat dengesinde kimyon, kişniş tohumu tozu, karabiber ve kırmızı biber en sık kullanılan seçeneklerdir.
Kimyon falafelin “klasik” kokusunu verir ama dozunu iyi ayarlamak gerekir. Fazla kimyon bazı kişiler için ağır gelebilir. Bir de tuz dengesi var; harcı hazırladığınızda çiğ tadım yapamayacağınız için ölçülü eklemek önemli.
Genelde 1 tatlı kaşığı tuz başlangıç için yeterlidir, ama kişisel damak zevkine göre değişebilir. Harcı hazırlarken en sık yapılan hata, harcı püre haline getirmektir. Falafel harcı pürüzsüz değil, ince taneli olmalıdır.
Kum gibi ama birbirine tutunan bir yapı düşünün. Bunu yakalamak için blenderı uzun süre çalıştırmak yerine, ara ara durdurup karışımı kontrol ederek çekmelisiniz. Böylece hem kıvamı tutturur hem de Falafel tarifi için gereken o geleneksel dokuyu yakalarsınız.
Şekil Verme Ve Pişirme Yöntemleri: Kızartma, Fırın Ve Airfryer Karşılaştırması
Bir Falafel tarifi uygularken şekil verme ve pişirme yöntemi sonucu doğrudan değiştirir. Falafel küçük toplar halinde, daha iri köfte formunda ya da klasik yuvarlak disk şeklinde yapılabilir.
Şekil tercihi tamamen sizin servis planınıza bağlıdır. Lavaş içine koyacaksanız daha küçük ve yuvarlak falafeller daha iyi olur. Tabakta servis edecekseniz hafif basık disk formu, içinin daha eşit pişmesini sağlar.
Kızartma yöntemi, falafel için en çıtır sonucu veren yöntemdir. Dışı hızlı şekilde kabuk bağlar ve içeride nem kalır. Ancak yağ ısısı doğru değilse falafel yağı çeker veya dağılır. İdeal kızartma ısısı orta-yüksek seviyedir.
Yağ çok kızgın olursa dışı yanar ama içi çiğ kalır. Çok düşük olursa falafel yağı emer ve ağırlaşır. Fırın yöntemi daha hafif bir alternatiftir. Yağ kullanımı daha azdır ve sindirimi daha kolay olabilir. Fakat fırında falafel bazen kuru kalabilir.
Bunu önlemek için falafellerin üzerine az miktarda zeytinyağı sürmek veya yağlı kağıt üzerinde pişirmek iyi olur. Fırında pişirme süresi boyunca falafelleri bir kez çevirmek, iki tarafın da renk almasını sağlar. Airfryer yöntemi ise son yıllarda en çok tercih edilen pratik seçeneklerden biridir.
Kızartmaya göre çok daha az yağla çıtır yüzey elde edebilirsiniz. Airfryer’da falafel yaparken en önemli nokta, haznenin çok dolmamasıdır. Hava akışı iyi olmazsa falafeller eşit kızarmaz. Ayrıca falafelleri tek sıra dizmek ve aralarında boşluk bırakmak daha iyi sonuç verir.
Bu üç yöntem arasında en lezzetli ve klasik sonuç kızartmadır. En hafif seçenek fırındır. En pratik ve dengeli alternatif ise airfryer olarak öne çıkar. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, Falafel tarifi için hedefiniz dağılmayan, içi kuru olmayan, dışı çıtır bir yapı yakalamaktır.
Falafel Dağılmasını Önleme: Un Oranı, Dinlendirme Ve Doğru Yağ Isısı
Falafel yaparken en can sıkıcı problem dağılmadır ve iyi bir Falafel tarifi bu riski sıfıra yaklaştırmalıdır. Dağılmanın ana nedeni harcın fazla ıslak olması, harcın yeterince dinlenmemesi veya pişirme ısısının yanlış olmasıdır. Bu yüzden çözümü de bu üç noktadan geçer.
Un oranı burada kritik bir denge ister. Çok az un kullanırsanız harç tutunmaz, çok fazla kullanırsanız falafel ekmek gibi olur. Genellikle 1 veya 2 yemek kaşığı un yeterlidir. Daha iyi bir sonuç için nohut unu kullanabilirsiniz. Nohut unu, falafelin tadını bozmadan bağlayıcılığı artırır.
Eğer elinizde nohut unu yoksa az miktarda normal un da kullanılabilir, fakat aşırıya kaçmamak gerekir. Dinlendirme ise gerçekten fark yaratır. Harcı hazırladıktan sonra buzdolabında en az 30 dakika dinlendirmek harcın toparlanmasına yardımcı olur.
Bu süreçte un ve nohut birbirine daha iyi tutunur, fazla nem dengelenir. Zamanınız varsa 1 saat dinlendirmek daha da iyi sonuç verir. Dinlendirilmiş harçla şekil vermek daha kolaydır ve falafeller daha düzgün görünür.
Yağ ısısı dağılmayı etkileyen başka bir ana faktördür. Yağ yeterince sıcak değilse falafel hemen kabuk bağlamaz ve iç yapısı çözülüp dağılabilir. Yağın yeterince sıcak olduğunu anlamak için küçük bir harç parçasını yağa atabilirsiniz. Hızlı şekilde yüzeye çıkıp cızırdıyorsa doğru ısıdasınız.
Son olarak şekil verme sırasında falafeli fazla sıkmak da hata olabilir. Çok sıkarsanız iç dokusu ağırlaşır. Çok gevşek bırakırsanız dağılma riski artar. Bu yüzden orta sertlikte bir şekil verme, Falafel tarifi için en ideal dengedir.
Falafel Tarifi Servis Önerileri: Tahin Sos, Salata, Lavaş Ve Saklama İpuçları
Hazırladığınız Falafel tarifi doğru piştiyse, sıra onu “tam bir öğüne” dönüştürmeye gelir. Falafelin en güzel yanı, tek başına atıştırmalık olabildiği gibi, doğru soslar ve eşlikçilerle doyurucu bir ana yemeğe dönüşmesidir.
Bu noktada tahin sos en klasik tercihtir. Tahin, limon suyu, sarımsak, tuz ve su ile kıvam açarak hızlıca hazırlayabilirsiniz. Sosun yoğunluğunu, lavaş içine koyacaksanız daha akışkan, tabakta servis edecekseniz biraz daha yoğun yapmanız idealdir.
Salata tarafında en iyi eşlikçi, bol limonlu ve sumaklı bir karışımdır. Domates, salatalık, kırmızı soğan, maydanoz ve turşu ile servis ettiğinizde falafelin baharatlı yapısı daha dengeli hissedilir.
Lavaş veya pita ekmeği ile servis edecekseniz falafelleri sıcak sıcak içine koyup üzerine tahin sos gezdirerek pratik bir dürüm hazırlayabilirsiniz. Yanına patates kızartması veya fırın sebze eklemek de iyi bir seçenek olabilir.
Daha hafif bir tabak istiyorsanız falafeli yoğurtlu bir sosla servis etmek de mümkündür, fakat bu noktada vegan bir alternatif istiyorsanız yoğurt yerine bitkisel yoğurt kullanabilirsiniz. Saklama konusunda Falafel tarifi oldukça avantajlıdır.
Pişmiş falafelleri buzdolabında 2 güne kadar saklayabilirsiniz. Isıtırken tavada kısa süre çevirerek dışını tekrar çıtır hale getirebilirsiniz. Airfryer da burada çok işe yarar. Harcı çiğ halde saklamak istiyorsanız, harcı buzdolabında 1 gün bekletip ertesi gün pişirebilirsiniz.
Bu yöntem çoğu zaman daha da iyi sonuç verir çünkü harç daha fazla oturur. Dondurmak isterseniz falafelleri şekil verip pişirmeden dondurmak en iyi yöntemdir. Sonrasında çıkarıp direkt pişirebilirsiniz.
Bu sayede yoğun günlerde bile hızlıca falafel hazırlayabilir, Falafel tarifi ile evde sağlıklı bir öğün oluşturabilirsiniz.
Bir sonraki yazıda görüşmek üzere,
Anıl UZUN